{"id":3577,"date":"2018-03-06T04:47:00","date_gmt":"2018-03-06T04:47:00","guid":{"rendered":"http:\/\/b-borusewicz.pl\/?p=3577"},"modified":"2018-03-06T11:52:21","modified_gmt":"2018-03-06T11:52:21","slug":"dusilem-sie-w-tamtym-gomulkowskim-klamstwie","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/b-borusewicz.pl\/index.php\/2018\/03\/06\/dusilem-sie-w-tamtym-gomulkowskim-klamstwie\/","title":{"rendered":"Marzec 1968. Borusewicz: „Dusi\u0142em si\u0119 w tamtym gomu\u0142kowskim k\u0142amstwie”"},"content":{"rendered":"

Gdy us\u0142ysza\u0142em, \u017ce syjoni\u015bci atakuj\u0105 Polsk\u0119 Ludow\u0105 to nawet ich polubi\u0142em \u2013 m\u00f3wi <\/span><\/span>Bogdan Borusewicz, wicemarsza\u0142ek Senatu.<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Barbara Szczepu\u0142a<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

W marcu 1968 jako licealista wyszed\u0142 pan na ulic\u0119 i rzuca\u0142 kamieniami w milicjant\u00f3w. O co pan walczy\u0142 ?<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Razem z dwudziestoma tysi\u0105cami m\u0142odych ludzi zgromadzonymi ko\u0142o Opery Ba\u0142tyckiej pi\u0119tnastego marca walczy\u0142em o wolno\u015b\u0107. To by\u0142a wielka bitwa. Lecia\u0142y kamienie\u2026 W demonstracji we Wrzeszczu brali g\u0142\u00f3wnie uczniowie szk\u00f3\u0142 \u015brednich. Milicjanci nacierali, my odpierali\u015bmy atak, gdy si\u0119 cofali\u015bmy – oni znowu nacierali i tak spychali nas od gmachu opery i politechniki w stron\u0119 Gda\u0144ska. By\u0142em na pierwszej linii, ale wtedy mnie nie zatrzymano. Pami\u0119tam, \u017ce przewr\u00f3ci\u0142em si\u0119 na jakie\u015b ga\u0142\u0119zie i pokaleczy\u0142em twarz. Nazajutrz w szkole patrzono na mnie jak na bohatera.<\/span><\/span><\/p>\n

Chodzi\u0142o wam o cenzur\u0119? O zdj\u0119cie z afisza Dziad\u00f3w w Teatrze Narodowym? O solidarno\u015b\u0107 z warszawskimi studentami?<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Zdj\u0119cie z afisza \u201eDziad\u00f3w\u201d Mickiewicza, o kt\u00f3rym wiedzieli\u015bmy z Wolnej Europy oburza\u0142o nas. To by\u0142a prymitywna ingerencja partii w kultur\u0119. Chodzi\u0142o tak\u017ce oczywi\u015bcie o solidarno\u015b\u0107 ze studentami Uniwersytetu Warszawskiego bitymi i aresztowanymi po wiecu \u00f3smego marca. Mam taki charakter, \u017ce reaguj\u0119, gdy dzieje si\u0119 co\u015b z\u0142ego. A dzia\u0142o si\u0119 wtedy \u017ale. Pami\u0119ta pani, co wtedy wpisywano, ten koszmarny j\u0119zyk propagandy\u2026 Dusi\u0142em si\u0119 w gomu\u0142kowskiej ma\u0142ej stabilizacji, we wszechogarniaj\u0105cym k\u0142amstwie.<\/span><\/span><\/p>\n

Gomu\u0142ka m\u00f3wi\u0142 o syjonistach, ale ma\u0142o kto wiedzia\u0142 kim s\u0105 syjoni\u015bci. Prz\u0105dki demonstrowa\u0142y pod has\u0142ami \u201eSyjoni\u015bci do Syjonu\u201d, a nawet \u201edo Syjamu\u201d. <\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Te\u017c nie wiedzia\u0142em kim s\u0105 syjoni\u015bci. Nigdy \u017cadnego nie spotka\u0142em, ale gdy us\u0142ysza\u0142em, \u017ce s\u0105 nieprzyjaci\u00f3\u0142mi Polski Ludowej to ich polubi\u0142em. Nie uwa\u017ca\u0142em PRL za sw\u00f3j kraj. Rodzice pochodzili z Wile\u0144szczyzny, zdawali sobie dobrze spraw\u0119 czym jest komunizm i nie ukrywali tego przed dzie\u0107mi. Ojciec by\u0142 \u017co\u0142nierzem Armii Krajowej, kt\u00f3ra na Wile\u0144szczy\u017anie walczy\u0142a z Niemcami, Litwinami i Rosjanami, co wydawa\u0142o mi si\u0119 niemo\u017cliwie, bo przecie\u017c oficjalnie obywatele Zwi\u0105zku Radzieckiego uchodzili za naszych wyzwolicieli i przyjaci\u00f3\u0142\u2026 Ju\u017c w 1965 roku za\u0142o\u017cy\u0142em nielegaln\u0105 uczniowsk\u0105 organizacj\u0119 z\u0142o\u017con\u0105 z kilku pi\u0119tnastoletnich ch\u0142opc\u00f3w. Nie mia\u0142a swojej nazwy ale sk\u0142adali\u015bmy przysi\u0119g\u0119, wykopali\u015bmy schron w lesie, zbierali\u015bmy jakie\u015b \u017celastwo, jednym s\u0142owem przygotowywali\u015bmy si\u0119 do walki zbrojnej. <\/span><\/span><\/p>\n

Mieli\u015bcie bro\u0144? <\/b><\/span><\/span><\/p>\n

(\u015bmiech). Mo\u017ce i by\u0142a to bro\u0144, ale nie nadawa\u0142a si\u0119 do niczego. Powielali\u015bmy zachowania, o kt\u00f3rych czytali\u015bmy w ksi\u0105\u017ckach: aby walczy\u0107 o wolno\u015b\u0107 trzeba mie\u0107 bro\u0144, jaki\u015b bunkier w lesie\u2026 Nie wszyscy wcielali te pomys\u0142y w czyn, ale byli i tacy, na przyk\u0142ad grupa Jakuba Szadaja z Wrzeszcza. Trafili potem do wi\u0119zienia w tym samym czasie co ja. Ich grup\u0119 zakwalifikowano jako zwi\u0105zek zbrojny i dostali olbrzymie wyroki. Kub\u0119 Szadaja skazano na dziesi\u0119\u0107 lat. I tak mia\u0142 szcz\u0119\u015bcie, bo s\u0105dzony by\u0142 z artyku\u0142u, kt\u00f3ry przewidywa\u0142 nawet kar\u0119 \u015bmierci. <\/span><\/span><\/p>\n

Pana skazano na trzy lata.<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

SB nie wiedzia\u0142o o organizacji tylko o ulotkach, st\u0105d mniejsze wyroki. Z Paw\u0142em Kondrakiewiczem i Krzy\u015bkiem W\u0142odarskim, kt\u00f3rego skazano na p\u00f3\u0142tora roku, znali\u015bmy si\u0119 ze szko\u0142y podstawowej numer trzy w Sopocie. Pawe\u0142 i ja poszli\u015bmy potem do Liceum Plastycznego a Krzysiek do Technikum Budowlanego. <\/span><\/span><\/p>\n

Na t\u0119 demonstracj\u0119 uciek\u0142 pan ze szkolnego internatu przez okno. Po piorunochronie, z pierwszego pi\u0119tra.<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Nale\u017ca\u0142o wpisywa\u0107 do dzienniczk\u00f3w informacje kto kiedy wchodzi i wychodzi z internatu. Przy wej\u015bciu, przy stoliku, kt\u00f3ry nazwali\u015bmy \u201e\u0141unochodem\u201d dy\u017curowa\u0142 podejrzany facet, wi\u0119c musia\u0142em wybra\u0107 inn\u0105 drog\u0119. A ulotki przygotowa\u0142em p\u00f3\u017aniej, na pierwszego i na trzeciego maja, bo spodziewa\u0142em si\u0119 w tych dniach protestu i zadymy. Podpisa\u0142em je: \u201eKomitet Walki o Wolno\u015b\u0107 i Demokracj\u0119\u201d. Pierwszego pojecha\u0142em do Wrzeszcza, zobaczy\u0142em, \u017ce w okolicach Politechniki nic si\u0119 nie dzieje wi\u0119c wr\u00f3ci\u0142em do internatu. Zosta\u0142em aresztowany si\u00f3dmego maja wieczorem. Akurat odrabia\u0142em lekcje, gdy wezwano mnie do kierownika. Dw\u00f3ch brzuchaczy wpakowa\u0142o mnie do samochodu jak sta\u0142em, w sweterku i kapciach. <\/span><\/span><\/p>\n

Jak wygl\u0105da\u0142o przes\u0142uchanie? <\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Przes\u0142uchiwa\u0142 mnie kapitan Wojciech Raniewicz. Opowiada\u0142em mu, \u017ce do wydrukowania ulotek nam\u00f3wi\u0142 mnie taki jeden Andrzej z politechniki. Nazwiska nie znam. Uwierzy\u0142 i przez jaki\u015b czas esbecja szuka\u0142a tej fikcyjnej postaci. Gdy jedenastego maja przewo\u017cono mnie do wi\u0119zienia uciek\u0142em z konwoju. Przez kilka dni ukrywa\u0142em si\u0119 w lesie. W li\u015bcie go\u0144czym, kt\u00f3ry opublikowany zosta\u0142 w gazetach napisano, \u017ce milicja poszukuje gro\u017anego przest\u0119pcy! Gdy wreszcie przyszed\u0142em do domu, bo nie mia\u0142em si\u0119 gdzie podzia\u0107, przed blokiem z\u0142apali mnie esbecy. <\/span><\/span><\/p>\n

W wi\u0119zieniu si\u0119 pan uczy\u0142 i zda\u0142 do nast\u0119pnej klasy\u2026 <\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Siedzia\u0142em na Kurkowej w jednej celi z Janem G\u00f3rk\u0105, agentem SB i Jurkiem Wolszczakiem, ch\u0142opakiem z grupy Szadaja oraz z marynarzem z PLO, kt\u00f3rego oskar\u017cano o szpiegostwo na rzecz USA w Wietnamie. Strasznie si\u0119 ba\u0142, \u017ce go powiesz\u0105. Wchodzi\u0142em do wi\u0119zienia jako m\u0142ody ch\u0142opak, opuszcza\u0142em je po p\u00f3\u0142tora roku jako dojrza\u0142y m\u0119\u017cczyzna. Na w\u0142asnej sk\u00f3rze przekona\u0142em si\u0119, \u017ce \u017cyjemy w systemie opartym na k\u0142amstwie i bezprawiu.<\/span><\/span><\/p>\n

Kto\u015b na pana doni\u00f3s\u0142?<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

M\u00f3j ulubiony nauczyciel, chemik zwany Beniem. Wojn\u0119 sp\u0119dzi\u0142 z matk\u0105 w Kazachstanie w strasznych warunkach, ledwo prze\u017cy\u0142. Mia\u0142em do niego ca\u0142kowite zaufanie wi\u0119c pokaza\u0142em mu ulotk\u0119, jedn\u0105 ze stu trzydziestu kt\u00f3re wykona\u0142em. \u201eM\u0142odzie\u017c nie przestraszy si\u0119 gr\u00f3\u017ab i na gwa\u0142t odpowie gwa\u0142tem\u201d \u2013 pisa\u0142em w romantycznym stylu \u201eOdy do m\u0142odo\u015bci\u201d. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ulotek rozrzucili\u015bmy w kolejce elektrycznej, jedna mi zosta\u0142a\u2026 Matka \u201eBenia\u201d by\u0142a filozofk\u0105, docentem w Wy\u017cszej Szkole Pedagogicznej w Gda\u0144sku. W ramach kampanii antysemickiej wyrzucono j\u0105 z PZPR i zmuszono do rezygnacji z pracy na uczelni. Marek Andrzejewski w ksi\u0105\u017cce \u201eMarzec w Tr\u00f3jmie\u015bcie\u201d pisze \u017ce atak na ni\u0105 zainicjowa\u0142 Komitet Wojew\u00f3dzki PZPR. Chodzi\u0142o o wykazanie, \u017ce w Tr\u00f3jmie\u015bcie tak jak w Warszawie \u201esyjoni\u015bci\u201d s\u0105 wp\u0142ywowi i stanowi\u0105 zagro\u017cenie. Kilka lat p\u00f3\u017aniej pani docent wyemigrowa\u0142a do Londynu. Jeden z syn\u00f3w, w\u0142a\u015bnie ten \u201eBenio\u201d, zosta\u0142 w Polsce. <\/span><\/span><\/p>\n

Jest pan pewien, \u017ce to on na pana doni\u00f3s\u0142?<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Po raz drugi zrobi\u0142 to w stanie wojennym. Doni\u00f3s\u0142 S\u0142u\u017cbie Bezpiecze\u0144stwa, gdzie si\u0119 ukrywam. Wyzna\u0142 to nauczycielce kt\u00f3ra mnie przechowywa\u0142a. Nagrodzono go za to dwoma kanistrami benzyny! Dopiero wtedy si\u0119 dowiedzia\u0142em jak\u0105 rol\u0119 odegra\u0142 w moim \u017cyciu. <\/span><\/span><\/p>\n

Dlaczego w 1968 roku wywo\u0142ano t\u0119 antysemick\u0105 awantur\u0119? Gomu\u0142ka m\u00f3wi\u0142 nawet o \u201epi\u0105tej kolumnie\u201d. <\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Polska Zjednoczona Partia Robotnicza chcia\u0142a zneutralizowa\u0107 demonstracje i bunt m\u0142odzie\u017cy przeciwko w\u0142adzy. Potrzebny by\u0142 wr\u00f3g, a \u017bydzi dobrze si\u0119 do tego nadawali. Wcze\u015bniej eksploatowano bez umiaru w\u0105tek niemiecki, co nie by\u0142o dziwne, bo antyniemiecko\u015b\u0107 przez pierwsze lata po wojnie spaja\u0142a spo\u0142ecze\u0144stwo polskie. Ten wr\u00f3g troch\u0119 si\u0119 ju\u017c jednak opatrzy\u0142, wi\u0119c w Marcu\u201968 partia si\u0119gn\u0119\u0142a po antysemityzm nazywaj\u0105c go antysyjonizmem. Do\u015b\u0107 \u0142atwo uda\u0142o si\u0119 o\u017cywi\u0107 pok\u0142ady antysemityzmu, kt\u00f3re gdzie\u015b tam przetrwa\u0142y w spo\u0142ecze\u0144stwie. Zrobiono czystk\u0119\u2026<\/span><\/span><\/p>\n

Ale nie zapominajmy o walce mi\u0119dzy frakcjami w PZPR. Mi\u0119dzy Gomu\u0142k\u0105 a Moczarem\u2026<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Dla protestuj\u0105cej m\u0142odzie\u017cy ten wewn\u0119trzny partyjny konflikt nie mia\u0142 znaczenia. Studenci byli oburzeni ograniczeniami w kulturze. Represjonowani pisarze, Stefan Kisielewski czy Jerzy Andrzejewski – to by\u0142y dla nas autorytety. \u201eKisiel\u201d zosta\u0142 nawet pobity przez tak zwanych nieznanych sprawc\u00f3w. Protest rozla\u0142 si\u0119 po ca\u0142ej Polsce. W\u0142adze nie spodziewa\u0142y si\u0119 tego. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce tzw. socjalistyczne wychowanie w szko\u0142ach nie da\u0142o takiego efektu na jaki liczy\u0142y. Nie uda\u0142o si\u0119 przerobi\u0107 nas w bezwolne stado baran\u00f3w. Niestety cz\u0119\u015b\u0107 obywateli da\u0142a si\u0119 nabra\u0107 na partyjn\u0105 propagand\u0119. Uwierzy\u0142a, \u017ce je\u015bli \u017ale si\u0119 dzieje w Polsce, to z winy \u017byd\u00f3w. Zacz\u0119\u0142y si\u0119 aresztowania, zwolnienia z uczelni, z pracy, zmuszanie do emigracji\u2026 To by\u0142o straszne. Jakby nad krajem zapad\u0142a ciemna noc. \u015awiat m\u00f3wi\u0142 o polskim antysemityzmie.<\/span><\/span><\/p>\n

Pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat po tamtych wydarzeniach zn\u00f3w media na ca\u0142ym \u015bwiecie pisz\u0105 o tym samym.<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Bo rz\u0105dz\u0105cy dzi\u015b Polsk\u0105 ca\u0142\u0105 t\u0119 awantur\u0119 wywo\u0142ali tak\u017ce z rozmys\u0142em. <\/span><\/span><\/p>\n

Po co?<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Aby wzmocni\u0107 swoj\u0105 w\u0142adz\u0119, poszerzy\u0107 sw\u00f3j elektorat tak\u017ce o ludzi o skrajnie prawicowych przekonaniach. Po to uchwalili t\u0119 nieszcz\u0119sn\u0105 ustaw\u0119 o IPN. <\/span><\/span><\/p>\n

Ustaw\u0119 idiotyczn\u0105 \u2013 jak nazwa\u0142a j\u0105 Zofia Romaszewska, doradczyni prezydenta Dudy.<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Zgadzam si\u0119 z Zosi\u0105 Romaszewsk\u0105. Idiotyczna, bo nie mo\u017cna za pomoc\u0105 kodeksu karnego usta\u0107 fakt\u00f3w historycznych. Tam gdzie wkracza polityka ko\u0144cz\u0105 si\u0119 badania naukowe, dociekanie prawdy. G\u0142osowa\u0142em w senacie przeciwko tej ustawie bo stawia nas w jednym szeregu z Rosj\u0105 i Turcj\u0105. W Rosji Putin przeforsowa\u0142 ustaw\u0119, wedle kt\u00f3rej podlega karze kto\u015b, kto podwa\u017ca rol\u0119 Armii Czerwonej w zwyci\u0119stwie nad faszyzmem. W Turcji Erdogan zrobi\u0142 rzecz podobn\u0105: kto twierdzi, \u017ce Turcy wymordowali Ormian w 1915 trafia do wiezienia. W\u0142adze polskie mog\u0105 tak\u017ce pr\u00f3bowa\u0107 takich dzia\u0142a\u0144 stwarzaj\u0105c w spo\u0142ecze\u0144stwie poczucie \u017ce jeste\u015bmy fantastyczni ale niedoceniani, \u017ce mamy wok\u00f3\u0142 samych wrog\u00f3w wi\u0119c musimy si\u0119 skonsolidowa\u0107. Do tego ma pos\u0142u\u017cy\u0107 antysemityzm i antyukrai\u0144sko\u015b\u0107, a tak\u017ce antyniemiecko\u015b\u0107; bo trzeba dorzuci\u0107 te\u017c domaganie si\u0119 reparacji. No i konflikt ze Stanami Zjednoczonymi, naszym najwi\u0119kszym sojusznikiem! Za\u015b premier Morawiecki podczas konferencji w Monachium powtarza antysemickie twierdzenie \u017ce \u017bydzi s\u0105 wsp\u00f3\u0142winni Holocaustu! A zaraz po tym sk\u0142ada kwiaty na grobie \u017co\u0142nierzy Brygady \u015awi\u0119tokrzyskiej Narodowych Si\u0142 Zbrojnych, kt\u00f3ra kolaborowa\u0142a z Niemcami. W takiej atmosferze up\u0142ynie w wolnej Polsce pi\u0119\u0107dziesi\u0105ta rocznica Marca\u201968. To przygn\u0119biaj\u0105ce. I robi\u0105 to ludzie, kt\u00f3rzy ch\u0119tnie m\u00f3wi\u0105 o swoich zwi\u0105zkach z \u201eSolidarno\u015bci\u0105\u201d.<\/span><\/span><\/p>\n

Okazuje si\u0119 teraz, \u017ce w 1968 roku w\u0142a\u015bciwie Polski nie by\u0142o. To nie Polacy, a komuni\u015bci \u201eniereprezentuj\u0105cy narodu\u201d urz\u0105dzili antysemick\u0105 nagonk\u0119. Tak wynika z uchwa\u0142y przygotowanej przez senatora \u017baryna z PiS. Co pan na to?<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Teza, \u017ce w 1968 roku nie by\u0142o pa\u0144stwa polskiego jest absurdalna. Kto mnie w takim razie s\u0105dzi\u0142? Kto wsadzi\u0142 do wi\u0119zienia? Zapewniam, \u017ce nie byli to Rosjanie. Ta uchwa\u0142a jest skandaliczna. B\u0119d\u0119 g\u0142osowa\u0142 przeciw.<\/span><\/span><\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gdy us\u0142ysza\u0142em, \u017ce syjoni\u015bci atakuj\u0105 Polsk\u0119 Ludow\u0105 to nawet ich polubi\u0142em \u2013 m\u00f3wi Bogdan Borusewicz, wicemarsza\u0142ek Senatu. Barbara Szczepu\u0142a W marcu 1968 jako licealista wyszed\u0142 pan na ulic\u0119 i rzuca\u0142 kamieniami w milicjant\u00f3w. O...<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3581,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[9,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/b-borusewicz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3577"}],"collection":[{"href":"http:\/\/b-borusewicz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/b-borusewicz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/b-borusewicz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/b-borusewicz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3577"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/b-borusewicz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3577\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3589,"href":"http:\/\/b-borusewicz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3577\/revisions\/3589"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/b-borusewicz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3581"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/b-borusewicz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3577"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/b-borusewicz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3577"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/b-borusewicz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3577"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}